İnfertilite tedavisinde uygulanan tedavi programları, en basitinden, en gelişmişine doğru sıralanmıştır. Sizin hangi tedaviyi almanız gerektiğine, doktorunuz gebeliğe engel olan faktörü değerlendirerek karar verecektir.
Klasik Tedavi Yöntemlerini 4 ana grupta toplayabiliriz.
- Yumurtlatma Tedavisi (ovulasyon indüksiyonu)
- Aşılama Tedavisi (IUI-Intrauterin Inseminasyon)
- Tüp Bebek Tedavisi (IVF)
- Mikroenjeksiyon (ICSI)
1.Yumurtlatma Tedavisi (ovulasyon indüksiyonu)
Anne adayına yumurtlamayı uyaracak ilaçlar, ağızdan alacağı haplar veya iğne şeklinde (enjeksiyon) verilir. Böylece yumurtalıkların uyarılması ve yumurtlamanın gerçekleşmesi sağlanır.
Kimlere Uygulanır?
Anne adayının düzensiz yumurtlamasına bağlı oluşan infertilitenin tedavisinde uygulanır. Bu tedavi hafif yumurtlama bozukluklarında ve spermler istenen kalitede olduğunda uygulanır.
2.Aşılama Tedavisi (IUI-Intrauterin Inseminasyon)
Baba adayının verdiği spermler, laboratuvar ortamında özel bazı serumlarla ayrıştırılır. Ardından, ölü hücre artıklarından ve kalitesiz (şekli bozuk, hareketsiz) spermlerden arındırılarak, sağlıklı ve konsantre hale getirilir. Genellikle anne adayına da yumurtlama arttırıcı tedavi uygulanır. Yumurtlama olduktan sonra ince ve yumuşak özel bir enjektörle baba adayının spermleri rahim iç boşluğuna verilir. Üç kere tekrarlanan aşılama uygulamasından sonra, sonuç alınamadı ise daha ileri tedavi yöntemlerine geçilir. Gebelik şansı, %10-15’tir.
Kimlere Uygulanır?
Aşılama daha çok rahim ağzına ait problemlerin bulunduğu, sperm sayısında ve hareketliliğinde hafif bozuklukların olduğu veya anne- baba adayına ait hiçbir sorun bulunamadığı, açıklanamayan infertilite durumlarında uygulanmaktadır.
3.Tüp Bebek Tedavisi (IVF)
Verilen ilaç tedavisi ile anne adayından birden fazla yumurta alınır. Baba adayından alınan spermler ise özel şekilde ayrıştırılır ve tüp olarak adlandırılan kabın içerisinde, yan yana yerleştirilir. Sperm kendisi yumurtaya ulaşarak döller.
Kimlere Uygulanır?
Klasik tüp bebek tedavisi, baba adayının sperm tahlilinde tespit edilen sayı, hareket ve şekildeki hasarın orta şiddette olduğu durumlarda, anne adayının, tüplerinde, spermle yumurtanın buluşmasını engelleyen tıkanıkların olduğu durumlarda, yine anne adayının yaşının 38’den fazla olduğu, baba adayında herhangi bir problem olmadığı halde 6 ay-1 yıllık düzenli ilişkiye rağmen gebelik oluşmadığı, ve 3 kez aşılama yapılmasına rağmen gebeliğin elde edilemediği durumlarda uygulanır.
4.Mikroenjeksiyon (ICSI)
Yumurtalıkların uyarılması ve yumurta gelişiminin takibi; Tüp bebek tedavisinin başarısı anne adayının yumurtalıklarında çok sayıda ve kaliteli yumurta üretilmesine bağlıdır. Bu amaçla, yumurtalıklar, yumurta gelişimini uyaran ilaçlar ile uyarılır. Bu ilaçlar cilt altına veya kas içine yapılan iğnelerdir. Yumurtalıkların bu ilaçlar ile uyarılması yaklaşık 10 gün sürer. Bu süreç içerisinde yumurta gelişiminin takibi için anne adayı ultrasonografi eşliğinde birkaç kez kontrol edilir. Gerekli görülürse kandan, hormon düzeylerine bakılıp ilaçların doz ayarlaması yapılır.
-
Yumurtaların toplanması (OPU);Yumurta gelişiminin takibi sırasında, yeterli sayıda yumurtanın olgunlaştığı tespit edildiği gün, yumurtaların en son gelişim basamağını tamamlamak üzere hCG enjeksiyonu (çatlatma iğnesi) yapılır.Yumurtaların toplanması bu son ilaç enjeksiyonundan sonraki 36. saate programlanır. Yumurtaların toplanması sırasında sakinleştirici, uyku verici ilaçlar verilebileceği gibi, işlem tümüyle anestezi altında da gerçekleştirilebilir. İşlem, yumurta gelişim takiplerinizde yapılan vajinal ultrasonografi uygulamasına benzer. Tek farkı vajinal ultrasonografi aletine bağlı bir iğnenin vajenden geçirilip anne adayının yumurtalıklarının içerisindeki yumurtaları toplamasıdır. İşlemin süresi ortalama 30 dakikadır. Baba adayından alınan sperm hücreleri ile, anne adayından alınan yumurtaların döllenmesi işlemi, yumurtaların toplandığı gün gerçekleştirilir.Yumurtaların toplanmasını takiben 2-3 saatlik dinlenmenin ardından çift hastaneden taburcu edilir. Bu aşamadan sonra kullanılacak ilaçlar konusunda anne-baba adayını, doktoru ve hemşiresi bilgilendirir.
-
Laboratuvar işlemleri;Yumurtaların toplanmasından bir gün sonra, yumurtalardan kaçının normal şekilde döllendiği konusunda çifte bilgi verilir. Bu aşamadan sonra, normal olarak döllenen yumurtalar, laboratuvarda 2 ile 5 gün arasında izlenir. Uygun görülen zamanda, aralarında en kaliteli olanlar belli sayıda seçilir ve anne rahmine tekrar yerleştirilir. Bu yerleştirme işleminin ne zaman gerçekleştirileceği konusunda çifte bilgi verilir.
-
Embriyo Transferi;Transfer işlemi öncesinde, çifte transfer edilecek embriyo sayısı ve kalitesi konusunda bilgi verilir. Transfer işlemi, çok basit bir muayene işleminden farksızdır. Herhangi bir anesteziye gerek duyulmaz. Transfer öncesi tek istenilen, anne adayının su içip, idrar torbasını bir miktar doldurmasıdır. Çünkü transfer işlemi ultrasonografik gözlem altında yapılmakta ve bunun için de idrar torbasının bir miktar dolu olması gerekmektedir.Transfer işlemi sırasında, embriyolar ile yüklenmiş olan bir kateter vajenden ve rahim ağzından geçirilerek rahim içerisine yerleştirilir ve embriyolar rahim içerisine bırakılır. Eğer yerleştirme işleminden sonra geride iyi kalitede embriyo veya embriyolar kalmış ise, çiftin onayı alınarak bu embriyolar ileride kullanılmak üzere dondurulup saklanır.
-
Kimlere Uygulanır?
- Sperm hücresinin hiç bulunmadığı, sperm hücrelerinin herhangi bir nedenle kadın yumurtasına erişemediği ya da yumurta zarını aşamadığı şiddetli erkek infertilitesinde,
- Anne ve baba adaylarının her ikisinde de infertiliteye yol açacak nedenlerden bir ya da bir kaçının bulunması durumunda,
- Anne adayının yaşı 38’den fazla olduğu, baba adayda herhangi bir problem olmadığı ama 6 ay-1 yıllık düzenli ilişkiye rağmen gebelik olmamış ise.
- Aile öyküsünde kalıtsal hastalık taşıyan anne ve baba adaylarında, mikroenjeksiyon uygulaması yapılmaktadır.