|
Tüm değerlendirmeler sonrası, kadına ait tanılar
şöyle sıralanabilir;
-
Fallop tüplerine ait nedenler
-
Yumurtlama problemleri
-
Serviks (rahim ağzı) problemleri
-
Rahim faktörü
-
Karın iç zarı ile ilgili problemler
-
Yaş faktörü
Fallop Tüplerine Ait Nedenler
Gebelik oluşabilmesi için vaginaya (hazne) boşalan
spermlerin rahim ağı, rahim içi ve tüplerden geçerek
yumurtaya ulaşması gereklidir. Bu nedenle tüplerin
açık olup olmadığının ve görevlerini yapabildiğinin
gösterilmesi önemlidir. İnfertilile nedenlerinin %
35'ini tüplere ait bozukluklar oluşturmaktadır. HSG
tetkiki, tüplerdeki tıkanıklığı ve oluşmuş hasarı
gösterebilir. HSG filminde herhangi bir bozukluk
varsa doktorunuz tanısal laparoskopi önerebilir.
Tüpler kapalı, hasarlanmış ve yapışık bulunursa
cerrahi olarak düzeltilebilir. Ancak operasyon ile
sonuç alınamayacağı düşünülüyor ise tüp bebek (IVF)
tedavide en iyi alternatiftir.
Yumurtlama problemleri
Düzensiz veya anormal yumurtlama, kısırlığı
oluşturan nedenlerin yaklaşık %5-25'ini oluşturur.
Normal koşullarda her ay, yumurtalıklardaki
olgunlaşmamış yumurtalardan bir tanesi gelişip
büyüyerek çatlar ve yumurtlama (ovulasyon) meydana
gelir. Anovulasyon ise yumurtlamanın olmamasıdır.
Adet düzensizliklerinin ve infertilitenin en önemli
nedenidir. Bir kadında ovulasyonun olmadığı ya da
adet görüyorsa bile ovulasyonsuz seyrettiğini
gösterebilmek için aşağıdaki testler
önerilmektedir:
-
Adet öncesi dönemde rahim içinden
biyopsi yapılarak örnek alınması ve patolojik
inceleme
-
USG ile ovulasyon takibi
-
Serumda progesteron hormon düzeyinin
incelenmesi (adetin 19, 21, 23. günlerinde)
-
Bazal vücut ısısının izlenmesi
-
Servikal Pap-smear
Yumurtlama olmadığı saptanırsa ilaç tedavisi ile
yumurtlama sağlanabilir. Ovulasyon ilaçları alan
kadınların % 80'inden çoğunda düzenli yumurtlama
sağlanmaktadır. Tedavi edilecek başka bir sorun
yoksa, vakaların yarısından fazlasında, ilk 6
uygulamada gebelik elde edilebilir.
Serviks Problemleri
İnfertilite oluşumunda serviksin durumu nadiren tek
başına önemli bir neden oluşturur. Spermleri öldüren
ya da hareketsiz hale getiren salgılar (antikorlar)
servikal makusla, sperm yüzeyinde, seminal sıvıda
veya her üçünde birden olabilir. Kadın ve erkekten
elde edilen servikal mukus, sperm ve kan örnekleri
bu antikorları saptamak amacı ile incelenir.
Doktorunuzun size önereceği en basit tedavi
yöntemi yıkanmış spermlerin rahim içine enjekte
edildiği inseminasyon (aşılama) işlemidir. Üç veya
daha fazla inseminasyon ile gebelik oluşmaz ise IVF
veya mikroenjeksiyon gibi daha ileri tedavi
yöntemlerine geçilebilir.
Rahim Faktörü
Histerosalpingografi rahim içi ve tüplerin durumunu
göstermek açısından yararlıdır. Hastanın adetinin
bitiminden sonraki l hafta içerisinde ve
yumurtlamadan önce yapılır, ilaç rahim ağzından
verilir ve rahmi doldurarak, tüplere doğru ilerler.
Rahimde yapışıklık, rahim boşluğunun durumu ve myom
olup olmadığı incelenir. HSG çekilirken verilen
radyoopak maddenin oluşturduğu basınç ile bazen
tüplerde var olabilen mukus tıkaçları açılabilir. Bu
nedenle HSG sonrası kendiliğinden gebelikler
oluşabileceği konusunda uyarıda bulunmak
gereklidir. HSG aracılığı ile saptanan anomalilerin
kesinleşmesi veya tedavisi için histeroskopi
yapılabilir.
Karın İç Zarını İlgilendiren Sorunlar
Peritoneal faktör, endometriozis veya peritoneal
yapışıklıklar gibi üreme organlarının veya karın
boşluğunun iç yüzeyini kaplayan zarın anomalileri
ile ilgilidir. Laparoskopi. iç organların doktor
tarafından görülebilmesine ve mümkünse tedavisine
olanak sağlayan cerrahi bir işlemdir. Laparoskopi
ile tanımlanan endometriozis, kadınların % 35'inde
tek başına infertilite nedenidir. infertil çiftlerin
yaklaşık % 5-10'unda tüm testler normal
bulunmaktadır. Çiftlerin birçoğu infertilite
nedenini ortaya çıkarabilmek amacı ile yoğun
testlere maruz kalmışlardır. Ancak bilinen tüm
araştırmalara rağmen kısırlığı oluşturan neden
ortaya çıkarılamamış ise, izah edilemeyen
infertiliteden bahsedilir.
İzah Edilemeyen İnfertilite ve Ender Görülen
Faktörler
Açıklanamayan infertilite olgularında hastanın,
çocuk sahibi olamama nedenlerini daha detaylı olarak
araştıran reprodüktif immünoloji bölümüne sevk
edilmesi gerekir. Bu bölümün yapacağı incelemeler
sonucunda bulacağı sorunlara göre tedaviyi
planlayacaktır. Verilen tedavi, çocuk sahibi olmak
için uygulanan tedaviye paralel bir tedavi
olacaktır. Bu tedaviler sonucunda düzenli ilişki
ile bile çocuk sahibi olmanız mümkün olacaktır.
Bunun dışında bu hastaların tedavisinde sınırlı
başarılarla aşılama ve ovulasyon indüksiyonu
uygulanır. Aşılama tedavisi ile deneme başına elde
edilen gebelik oranı % 10-15 civarındadır, ilk 3
denemeden sonra bu oran azalmaktadır. Bu nedenle
3'den fazla aşılama yapılması bazı özel durumlar
dışında (çiftlerin istemi, kadın yaşının çok genç
olması.vs) genellikle tercih edilmemektedir. Aşılama
tedavileri başarısız olursa faktörler yeniden
değerlendirilerek tüp bebek veya mikroenjeksiyon
gibi diğer yardımcı üreme tekniklerine geçilebilir.
Tüp bebek tedavisinin başarısı pek çok faktöre,
özellikle de kadının yaş durumuna göre
değişmektedir.
Yaş Faktörü
Normal koşullarda korunmayan bir çift için
evliliğinin birinci yılında gebe kalma şansı %80,
ikinci yılda % 10, üçüncü yılda % 1,2 ve dördüncü
yılda %0,6'dır.
İlk adetin görülmesinden hemen sonraki yıllarda
gebelik şansı fazla değildir. Çünkü cinsel olgunluk
yaşının başlamasına kadar geçen sürede genellikle
adetler düzenli olarak meydana gelmez ve yumurtlama
olmaması bu dönemde sıktır. Kadında 40 yaşından
sonra da gebelik olasılığı azalır. 43 yaş ve üzeri
olgularda (43-45 yaş) adet düzeni çoğunlukla normal
olduğu halde gebe kalma oranı % 10'un altına düşer.
Yumurtaların gelişmesi ve ovulasyon meydana gelse
de, oluşan yumurtanın kolayca döllenebilmesi
oldukça güçtür. Gebelik oluştuğunda da anne yaşının
ileri olması nedeni ile bebekte kromozom
anomalilerinin ve düşük riskinin arttığı da göz
önüne alınmalıdır.
|
Anne yaşı ile yeni doğanda oluşabilecek
kromozomal anomali riskleri |
|
İleri yaşlarda düşük riski |
|
Yaş |
Down Sendromu
için risk |
Kromozol anomali riski |
|
Yaş |
Kendiliğinden olan düşük |
|
30 |
1/952 |
1/385 |
|
15-19 |
% 9.9 |
|
35 |
1/378 |
1/192 |
|
20-24 |
% 9.5 |
|
40 |
1/106 |
1/66 |
|
25-29 |
% 10.0 |
|
42 |
1/63 |
1/42 |
|
30-24 |
% 11.7 |
|
44 |
1/38 |
1/26 |
|
35-39 |
% 17.7 |
|
46 |
1/23 |
1/16 |
|
40-44 |
% 33.8 |
|
49 |
1/11 |
1/8 |
|
>45 |
%53.2 |
|
|